{"id":30366,"date":"2026-09-20T07:37:51","date_gmt":"2026-09-20T05:37:51","guid":{"rendered":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/?p=30366"},"modified":"2026-09-20T07:37:57","modified_gmt":"2026-09-20T05:37:57","slug":"20-wrzesnia-1945-r-powstal-om-tur-lubin-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/2026\/09\/20\/20-wrzesnia-1945-r-powstal-om-tur-lubin-2\/","title":{"rendered":"20 wrze\u015bnia 1945 r. powsta\u0142 OM TUR Lubin"},"content":{"rendered":"\n<p>20 wrze\u015bnia 1945 roku powsta\u0142o ko\u0142o Organizacji M\u0142odzie\u017cy Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, czyli w skr\u00f3cie OM TUR Lubin, z kt\u00f3rego wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 KS OM TUR Zawisza Lubin w dniu 1 marca 1946 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Dzieje lubi\u0144skiego pi\u0142karstwa doczeka\u0142y si\u0119 skromnej monografii wydanej na 70-lecie klubu oraz zaledwie kilku stron w wydanej przez Muzeum Historyczne w Lubinie publikacji o lubi\u0144skim sporcie. Zasadniczym problemem przy pr\u00f3bie zmierzenia si\u0119 z pionierskim okresem pi\u0142ki no\u017cnej w Lubinie jest brak \u017ar\u00f3de\u0142. Je\u017celi chodzi o archiwalia, to dokumenty, do kt\u00f3rych uda\u0142o si\u0119 dotychczas dotrze\u0107, prezentuj\u0105 si\u0119 bardzo skromnie.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety tak miasto jak i klub nie mieli szcz\u0119\u015bcia do kronikarzy. W klubie nie zachowa\u0142a si\u0119 \u017cadna kronika, kt\u00f3ra ukazywa\u0142aby histori\u0119 powstania i wczesnego rozwoju klubu. Bardzo cennym i pomocnym w tej materii \u017ar\u00f3d\u0142em jest prasa, jednak\u017ce w przypadku pierwszych lat powojennych s\u0105 to tytu\u0142y o zasi\u0119gu wojew\u00f3dzkim i informacje dotycz\u0105ce Lubina i tamtejszego sportu (w owym czasie o\u015brodka miejskiego o znaczeniu marginalnym) s\u0105 bardzo rzadkie i zazwyczaj lakoniczne, cz\u0119stokro\u0107 ograniczaj\u0105ce si\u0119 do przedstawienia wyniku danego spotkania.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nasz\u0105 wiedz\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 te\u017c relacj\u0119 \u015bwiadk\u00f3w, pami\u0105tki po pionierach sportu czy stare fotografie oraz znikomo zachowane materia\u0142y archiwalne. <\/p>\n\n\n\n<p>W lipcu 1945 r. do Lubina przyby\u0142y pierwsze transporty polskiej ludno\u015bci. Rozpocz\u0119to zasiedlanie miasta i organizowanie si\u0119 polskiego \u017cycia spo\u0142ecznego. Podobnie jak w innych miastach, tak i tutaj powstawa\u0142y r\u00f3\u017cne organizacje i stowarzyszenia. Pionierami lubi\u0144skiego sportu, by\u0142o ko\u0142o Organizacji M\u0142odzie\u017cy Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OM TUR), organizacji m\u0142odzie\u017cowej zwi\u0105zanej z Polsk\u0105 Parti\u0105 Socjalistyczn\u0105 (PPS). OM TUR zorganizowa\u0142 \u015bwietlic\u0119 w by\u0142ej gospodzie zlokalizowanej zaraz obok dworca kolejowego w Lubinie. Spotykali si\u0119 tam r\u00f3wnie\u017c pi\u0142karze.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1169\" height=\"2413\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/8188113f6ce2fcb05d6ef64fa4ce6b0a\/186ef15bfe8a3d89-d7\/s2048x3072\/aef2b9b69cc643686faba4841cd29944a28b303a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30380\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Niewiele wiadomo o pierwszych miesi\u0105cach dzia\u0142alno\u015bci klubu, nie zachowa\u0142y si\u0119 \u017cadne kroniki, zapiski czy dokumenty przedstawiaj\u0105ce codzienne funkcjonowanie. Jedynym \u017ar\u00f3d\u0142em, na kt\u00f3rym w tym zakresie mo\u017cna si\u0119 oprze\u0107, jest przekaz ustny. Ocala\u0142o ledwie kilka nazwisk i nieopisanych fotografii.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Nawet data samego powstania ko\u0142a OM TUR Lubin budzi kilka w\u0105tpliwo\u015bci. We wspomnianych wy\u017cej publikacjach podaje si\u0119 dat\u0119 10 sierpnia 1945 r., aczkolwiek jedyny znany dokument m\u00f3wi\u0105cy o powstaniu lubi\u0144skiego oddzia\u0142u tego stowarzyszenia datowany jest na 20 wrze\u015bnia 1945 r.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"540\" height=\"340\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/be69144db1a07f4c2bd4a7d388c42a28\/5476e2dc9b913fc4-fc\/s540x810\/93f16d6632de123f472745d104839534dcc30bb6.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-28277\" style=\"aspect-ratio:1.588308286226389;width:840px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dokument z dat\u0105 powstania OM TUR Lubin<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Wiadomo jednak, \u017ce dru\u017cyna OM TUR w 1945 r. gra\u0142a na \u201eponiemieckim\u201d stadionie, kt\u00f3ry znajdowa\u0142 si\u0119 w okolicach dzisiejszej restauracji \u201eBaron\u201d (wcze\u015bniej \u201eLutni\u201d) przy ul. Ko\u015bciuszki, a pierwsze mecze, datowane jeszcze na 1945 rok, rozgrywa\u0107 mia\u0142a z dru\u017cynami \u017co\u0142nierzy radzieckich stacjonuj\u0105cych w Lubinie. Wynika to z faktu, i\u017c struktury dolno\u015bl\u0105skiego pi\u0142karstwa powsta\u0142y dopiero rok p\u00f3\u017aniej i wtedy dopiero \u2013 czyli w 1946 roku \u2013 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 eliminacje oraz liga.&nbsp;<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1297\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/e9bf7b7ab2fa196a799d8c6251f05626\/186ef15bfe8a3d89-f5\/s2048x3072\/069a93fff3d4654686577214e294dc9adb98ac1a.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30376\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Prawdopodobnie najstarsze zdj\u0119cie protoplast\u00f3w Zag\u0142\u0119bia Lubin<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>przy pomocy AI starali\u015bmy si\u0119 odtworzy\u0107 prawdopodobnie najstarsze zdj\u0119cie protoplast\u00f3w Zag\u0142\u0119bia, kt\u00f3re by\u0142o w lokalnej gazecie przy okazji wspomnie\u0144 o pionierach Lubina. Tak si\u0119 prezentuje w nowej rzeczywisto\u015bci. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"608\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/95f0b5ca01ee7b1207b14e3160a5e0ff\/186ef15bfe8a3d89-3b\/s1280x1920\/199676342bf1f119fdd2e3c68a526f5555ed4264.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30378\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Prezentujemy r\u00f3wnie\u017c wspomnienia Stefana Kiecia i Emila Czy\u017cowskiego o pocz\u0105tkach klubu. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1316\" height=\"439\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/b8f1a7f3189d2255d699f86aa98eff20\/186ef15bfe8a3d89-ff\/s2048x3072\/0142038552264a987a4e1cc34e1ca9e520942e84.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30374\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wspomnienie Stefana Kiecia, jednego z pierwszych zawodnik\u00f3w klubu. <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1165\" height=\"548\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/bb3542d0946a35b1cac7c5e45afff799\/186ef15bfe8a3d89-12\/s1280x1920\/01b4ce92565a499a39dec30e632ddc6e45561e21.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30372\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Wspomnienie Emila Czy\u017cowskiego, za\u0142o\u017cyciela, zawodnika, trenera i dzia\u0142acza w jednej osobie.<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Niestety po zaj\u0119ciu tego obiektu przez wojsko radzieckie, teren zosta\u0142 zniszczony przez ci\u0119\u017cki sprz\u0119t wojskowy, dlatego wiosn\u0105 1946 r. wybudowano nowy obiekt przy ul. Odrodzenia 28, a w mi\u0119dzyczasie lubi\u0144ska dru\u017cyna by\u0142a zmuszona do rozgrywania swoich mecz\u00f3w na stadionie w \u015acinawie.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1191\" height=\"908\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/eb8e6c4d8b87809f0a83e515b9e12368\/186ef15bfe8a3d89-5f\/s1280x1920\/037238898514c9cf3a7e9f85e7c37f83549ea276.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30382\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Fragment wspomnie\u0144 pierwszych pionier\u00f3w o boisku sportowym<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie pierwsze miesi\u0105ce 1946 roku stanowi\u0105 punkt, kt\u00f3ry b\u0142\u0119dnie przyj\u0119to jako pocz\u0105tek istnienia obecnego Zag\u0142\u0119bia Lubin. 1 marca 1946 r. odby\u0142o si\u0119 bowiem walne zebranie organizacyjne, na kt\u00f3rym po raz pierwszy pojawia si\u0119 wzmianka o Zawiszy Lubin. Rzecz w tym, \u017ce pe\u0142na nazwa \u00f3wczesnego stowarzyszenia to KS OM TUR Zawisza Lubin, jest to wi\u0119c bez cienia w\u0105tpienia kontynuacja zapocz\u0105tkowanej kilka miesi\u0119cy wcze\u015bniej dzia\u0142alno\u015bci, kt\u00f3ra wraz ze zmieniaj\u0105cymi si\u0119 realiami zosta\u0142a przystosowana do nowych wymog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>31 stycznia 1946 r. Pe\u0142nomocnik Rz\u0105du RP informowa\u0142, \u017ce w Lubinie dzia\u0142a OM TUR Lubin. <\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1476\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/52c8d2e4837466e9d7b325413c204aa8\/2fa549a94a321801-f7\/s2048x3072\/9db25b912152c0b4c8c89386f7e7a9908f6a8d45.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30386\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dokument Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du RP o OM TUR Lubin<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Dysponujemy r\u00f3wnie\u017c dokumentem ze sk\u0142adem Zarz\u0105du OM TUR Lubin z dnia 30 stycznia 1946 r. <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"2048\" height=\"1763\" src=\"https:\/\/64.media.tumblr.com\/c0d39eed26d7c3b3328a73c1b9c38b2f\/2fa549a94a321801-19\/s2048x3072\/31930ca0a106eb60e3c8fd6c46ac9eb4721f9a42.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-30384\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Potwierdzeniem tego faktu jest osob\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 ca\u0142e stowarzyszenie OM TUR, kt\u00f3re wychodzi\u0142o r\u00f3wnie\u017c poza sport, a p\u00f3\u017aniejszy klub sportowy KS OM TUR Zawisza Lubin. T\u0105 osob\u0105 by\u0142 Ludwik Krasucki, kt\u00f3ry piastowa\u0142 jednocze\u015bnie funkcj\u0119 przewodnicz\u0105cego stowarzyszenia oraz sekretarza klubu.<\/p>\n\n\n\n<p>W sk\u0142ad pierwszego zarz\u0105du weszli wi\u0119c:&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ol class=\"wp-block-list\">\n<li>Nowicki \u2013 przewodnicz\u0105cy<\/li>\n\n\n\n<li>Czupi\u0144ski \u2013 wiceprzewodnicz\u0105cy<\/li>\n\n\n\n<li>Krasucki \u2013 sekretarz<\/li>\n\n\n\n<li>Mastalski \u2013 skarbnik<\/li>\n\n\n\n<li>Wieczorek \u2013 cz\u0142onek zarz\u0105du<\/li>\n\n\n\n<li>Czy\u017cewski \u2013 cz\u0142onek zarz\u0105du.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<p>Dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 dokument podpisany przez Pan\u00f3w Nowickiego i Krasuckiego, kt\u00f3rzy 2 marca prosili Pe\u0142nomocnika Rz\u0105du RP o zatwierdzenie klubu i w\u0142a\u015bnie ten moment b\u0142\u0119dnie przyj\u0119to kiedy\u015b za moment rozpocz\u0119cia dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/muzeumzl.pl\/data\/files\/wydarzenia\/80-lat-zaglebia-lubin\/80latzaglebialubinzarzadomturzawiszalubiin1946.jpg\" alt=\"Rejestracja do rozgrywek 1946 r.\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Nied\u0142ugo po tym fakcie zosta\u0142y zainaugurowane dolno\u015bl\u0105skie rozgrywki ligowe. W pierwszej po\u0142owie lutego 1946 r. odby\u0142o si\u0119 zebranie Autonomicznego Podokr\u0119gu Pi\u0142ki No\u017cnej we Wroc\u0142awiu. Na posiedzeniu uchwalono wyb\u00f3r nowego zarz\u0105du oraz wezwano kluby do natychmiastowej rejestracji.<\/p>\n\n\n\n<p>OM TUR \u201eZawisza\u201d Lubin zg\u0142osi\u0142 si\u0119 do rozgrywek eliminacyjnych do A klasy. 16 marca 1946 r. Wydzia\u0142 Gier i Dyscypliny dokona\u0142 losowania i podzia\u0142u zg\u0142oszonych dru\u017cyn do rozgrywek eliminacyjnych. Ustalono, \u017ce rozgrywki odbywa\u0107 si\u0119 b\u0119d\u0105 w czterech grupach, ale ostatecznie przyst\u0105pi\u0142y do nich pi\u0119\u0107dziesi\u0105t dwa zespo\u0142y. Pierwszymi rywalami \u201eZawiszy\u201d w zorganizowanych rozgrywkach by\u0142y dru\u017cyny tworz\u0105ce grup\u0119 IV eliminacji do klasy A. W sk\u0142ad tej grupy wchodzi\u0142y, opr\u00f3cz KS OM TUR \u201eZawisza\u201d Lubin: Milicyjny KS Wroc\u0142aw, RKS \u201ePafawag\u201d Wroc\u0142aw, KS S\u0142awa \u015al\u0105ska, Milicyjny KS Zgorzelec, OM TUR Z\u0142otoryja, OM TUR Chojn\u00f3w, KS \u201ePromie\u0144\u201d \u017bary, KKS \u201eWarsztatowiec\u201d Wroc\u0142aw, OM TUR Wroc\u0142aw, KS \u201eOdra\u201d Nowa S\u00f3l, KKS \u201eRuch\u201d Jelenia G\u00f3ra.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/muzeumzl.pl\/data\/files\/wydarzenia\/80-lat-zaglebia-lubin\/80latzaglebialubinzawiszalubin1946r..jpg\" alt=\"Dru\u017cyna OMTUR Zawisza Lubin\"\/><\/figure>\n\n\n\n<p>Z terminarza eliminacji do A klasy 1946 wynika, \u017ce pierwszy mecz rozegrano 7 kwietnia 1946 r. z OM TUR Z\u0142otoryja. Jednak\u017ce pod koniec maja, OZPN usankcjonowa\u0142 wycofanie si\u0119 zespo\u0142u OM TUR Z\u0142otoryja i mecz zosta\u0142 anulowany. Wynik z boiska jest niestety nieznany. Nast\u0119pne by\u0142y dwa mecze z KS \u201ePromie\u0144\u201d \u017bar\u00f3w (\u017bary).&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142a\u015bciwe rozgrywki klasy A grupy wroc\u0142awskiej ruszy\u0142y w pa\u017adzierniku 1946 r. (sezon 1946\/1947). \u201eZawisza\u201d rywalizowa\u0142 w nich z wroc\u0142awskimi \u201eBurz\u0105\u201d, \u201d1KS-em\u201d, \u201ePafawagiem\u201d, \u201eOdr\u0105\u201d, \u201eCPN GAZ\u201d, a tak\u017ce \u201eBarycz\u0105\u201d Milicz, \u201ePromieniem\u201d \u017bary i OMTUR-em Strzelin.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Dru\u017cyn\u0119 Zawiszy tworzyli w\u00f3wczas: Stefan Lewandowski (I \u2013 bramkarz), Stefan Kie\u0107 (II \u2013 bramkarz), Emil Czy\u017cowski (kapitan dru\u017cyny oraz graj\u0105cy trener), Feliks Flakiewicz, Stanis\u0142aw Le\u015bniewski, Tadeusz Rej, Stanis\u0142aw Zie\u0144ciak, Ryszard Bubel, Stefan Krawiec, Stanis\u0142aw D\u0105browski, Wac\u0142aw Kostulski, Tadeusz Stojak, Kazimierz Kwoczak, Zygmunt Karwacki, Henryk Balkowski.<\/p>\n\n\n\n<p>Badania nad pocz\u0105tkami klubu ci\u0105gle trwaj\u0105 i mamy nadziej\u0119, \u017ce niebawem podzielimy si\u0119 z Wami kolejnymi dokumentami. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>20 wrze\u015bnia 1945 roku powsta\u0142o ko\u0142o Organizacji M\u0142odzie\u017cy Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, czyli w skr\u00f3cie OM TUR Lubin, z kt\u00f3rego wykszta\u0142ci\u0142 si\u0119 KS OM TUR Zawisza Lubin w dniu 1 marca&hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":30376,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[25,46,24],"tags":[1063,2523,2429,1434,2168,2524,2522,2525,1435,89,2526],"class_list":["post-30366","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-1945-1960","category-aktualnosci","category-historia","tag-20-09-1945","tag-81-lat","tag-duma","tag-historia","tag-om-tur-lubin","tag-pionierzy","tag-poczatk-klubu","tag-protoplasci","tag-tradycja","tag-zaglebie-lubin","tag-zalozyciele"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30366","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=30366"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30366\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30414,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/30366\/revisions\/30414"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30376"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=30366"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=30366"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zaglebiak.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=30366"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}